Overslaan en naar de inhoud gaan

Systeemweerstand

Persoonlijk verhaal over een familieopstelling

Als energetisch begeleider en systemisch facilitator weet ik hoe diep angsten en overtuigingen als vast gesleten patronen in ons systeem verankerd kunnen zitten. We dragen niet alleen onze eigen ervaringen mee, maar vaak ook de emotionele ballast van de generaties voor ons. Als een energetische erfenis in ons celgeheugen. 

Wanneer we deze patronen onderzoeken, bijvoorbeeld tijdens een familieopstelling, kunnen we stuiten op een systeemweerstand. Dit is de collectieve kracht waarmee een familiesysteem de bestaande dynamiek beschermt tegen verandering. Het is een overlevingsmechanisme om de harmonie van de groep te bewaren, zelfs als die ongezond is. Vaak ligt er aan zo’n mechanisme een verborgen geheim ten grondslag dat in de onderstroom wordt beschermd. 


De eerste signalen

In september 2024 wilde ik een familieopstelling doen om de voorouderlijke bloedlijnen van mijn moeder te onderzoeken. Ik had geen specifieke vraag, maar ik voelde dat daar iets zat. Mijn input werd van tafel geveegd en mijn gezin van herkomst werd opgesteld. Behalve een bevestiging van wat er speelde, gaf mij dat geen nieuwe inzichten. Omdat ik mantelzorger was van mijn vader, had ik andere prioriteiten en liet ik het er toen bij.

Eerder dat jaar had ik vanuit mijn ouderlijk huis een Italiaans brocante theesetje meegenomen. Zolang ik me kan herinneren, stond het bij mijn ouders in de kast. Mijn moeder hield van kitsch. Met de bloemen en het bladgoud heb ik het altijd foeilelijk gevonden. Toch voelde ik een sterke drang dat ik het ‘moest’ meenemen. Het was namelijk van mijn overgrootouders geweest; mijn overgrootvader kocht het voor mijn overgrootmoeder voor hun nieuwe huis, dat hij in 1923 bouwde. 

Na het overlijden van mijn vader heeft de theeset nog een jaar in ons huis gestaan. Ik wilde goed invoelen wat de set mij wilde vertellen, want ik voelde een afkeer die losstond van het kitscherige uiterlijk. Het was alsof ik het setje in mijn huis móést zetten. Omdat mijn overgrootmoeder het van haar man had gekregen, ervoer ik het ‘moeten’ als een dynamiek die destijds tussen hen speelde. Uiteindelijk bracht ik de hele set naar de kringloop. Die energie wilde ik niet langer in mijn huis en mijn leven.

De onderstroom

Afgelopen mei, tijdens de Mind(re)set Bergtocht, plopte het gevoel over mijn moeders voorouderlijke bloedlijnen plotseling weer op. Naderhand zocht én vond ik de mogelijkheid om die te onderzoeken. Op slechts 300 meter van huis vandaan. Dit werd een nieuwe familieopstelling, precies een week voor mijn vakantie naar Italië. De plek waar de roots van mijn opa en zijn voorouders liggen.

In de energie zette ik die ochtend mijn intentie uit. Ik liet me niet langer weerhouden om het ‘iets’ in deze bloedlijn aan het licht te krijgen. Zodra ik van huis vertrok, voelde ik een tegenwerkende kracht. Tot drie keer toe moest ik terug omdat ik iets was vergeten. Terwijl ik normaal gesproken gestructureerd en helemaal niet chaotisch ben.

Mijn opstelling begon na de lunch. Terwijl de begeleider het gesprek met mij aanging, kwamen er drie representanten verlaat de ruimte binnen. Dat dit de weerstand van het familiesysteem was, was mij inmiddels duidelijk. Ik benoemde het nog niet en deelde mijn verhaal. Ik legde uit dat ik geen concrete vraag had, maar specifiek naar de voorouderlijke bloedlijn van mijn moeder aan opa’s kant wilde kijken. De begeleider gaf aan dat het veld het zou bepalen, waarop ik aangaf hiervan op de hoogte te zijn. Op dat moment voelde ik hoe zij werd meegezogen in de dynamiek van mijn familiesysteem. Ik bleef alert.

Chaos als sabotage

De opstelling startte. Naast ikzelf werden mijn moeder, opa en oma opgesteld. De vrouw die voor mij representant stond, stapte direct buiten het veld en reageerde heftig. De begeleider stelde voor om de vrouwenlijn van oma’s kant te onderzoeken, omdat daar volgens haar iets speelde. Voor mij voelde dit als een afleidingsmanoeuvre vanuit het familiesysteem. Ik bleef mijn eigen gevoel trouw en liet weten dat ik per se opa’s kant wilde zien.

Vervolgens werden mijn overgrootouders, de vader en moeder van mijn opa, opgesteld.
De vrouw die voor mij representant stond, werd bijna onwel. Wat er daarna gebeurde, is amper te omschrijven. De meeste personen die nog aan de zijkant zaten, werden het veld in gezogen. Het werd een drukke bedoening met dertien representanten die door elkaar liepen en sprongen. Een paar gingen zitten of liggen. Mijn ‘overgrootvader’ begon hysterisch te lachen en gedroeg zich clownesk. De chaos was compleet.

De begeleider vroeg of ik in het veld wilde gaan staan, daar waar mijn voeten me zouden brengen. Door de gecreëerde verwarring wist ik niet meer wie wie was. Ik gaf aan dat het me te druk was en dat ik niet wist wat ik ermee aan moest. De begeleider reageerde met een spottende ondertoon in haar stem dat ik het zelf zo wilde. Ik voelde dat die spot niet van haar was. Dit kwam rechtstreeks voort uit het familiesysteem. Er werd bewust verwarring gecreëerd bij mij, de representanten én de begeleider. Ik riep hardop dat er sprake was van sabotage. De begeleider beaamde dat en pakte de draad weer op.

De ontmaskering

De begeleider vroeg waar mijn aandacht naar uitging. Hoewel ik haar vraag hoorde, begreep ik hem verkeerd. Ik noemde mijn overgrootmoeder, met wie ik een sterke, liefdevolle connectie voel. Dit bleek de laatste afleidingsmanoeuvre van het systeem. Het was namelijk mijn ‘overgrootvader’ die met zijn hysterische gelach werkelijk mijn aandacht trok.

Ik ging recht tegenover de representant staan. Ik observeerde en constateerde. Als een hologram zag ik mijn overgrootvader door haar heen verschijnen. Ik sprak hardop uit dat er niks te lachen viel, omdat het niet grappig was. Mijn innerlijke daadkracht nam toe en ik gaf aan dat, wat er ook speelde, het ‘hier en nu’ zou stoppen.

Er verscheen een subtiele schrikreactie in het gezicht van de representant. H
et familiesysteem reageerde heftig, maar het geheim was ontmaskerd. De begeleider sprak hardop uit waar hier al die tijd sprake van was geweest. Dat resoneerde diep. Het was de bevestiging van wat ik al jaren in de onderstroom ervoer. Het lachen stopte en er daalde een diepe rust neer over het veld. 

Zijaanzicht portret van mijn overgrootmoeder Vittoria Rosa

De bevrijding

De afronding kon beginnen, al duurde het even voordat de zwaarte uit mijn systeem verdween. Na de opstelling was er een extra pauze nodig om de energie in de ruimte te klaren. Met hoofdpijn ging ik die middag naar huis. Mijn lichaam moest alle informatie verwerken. De spanning moest worden afgevoerd van datgene wat generaties lang had vastgezeten in mijn energetisch DNA. Ook het thema ‘moeten’, dat tijdens mijn eerdere bergtocht in Portugal al naar boven was gekomen, viel hierin op zijn plek. 

Een week na de opstelling reisde ik met nieuwe inzichten naar Italië. Ik bezocht de geboorteplaats van mijn opa niet langer als de drager van onbewuste emotionele beladenheid, maar als de bevrijder die de voorouderlijke bloedlijn heeft verlost van overleven en pijn!